ขณะที่กำลังท่องเว็บอยู่นั้น ฉันก็ไปเจอข่าวที่ค่อนข้างหดหู่ใจเข้าเรื่องนี้ทำให้ผมคิดหนักเลยครับ เพราะผมใช้ระบบปฏิบัติการลินุกซ์มาหลายปีแล้ว (ส่วนใหญ่เป็น Arch Linux, Fedora และ Ubuntu) และตลอดมา ผมมองว่า Ubuntu เป็นเหมือนทางออกสุดท้ายที่จะช่วยกู้คอมพิวเตอร์ที่กำลังจะถูกทิ้ง แต่เวอร์ชัน 26.04 LTS ที่กำลังจะวางจำหน่ายในวันที่ 23 เมษายน ซึ่งมีชื่อเล่นว่า "Resolute Raccoon" ทำให้ผมต้องทบทวนมุมมองนี้ใหม่
เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 2019 Canonical ได้ตัดสินใจเพิ่มข้อกำหนดขั้นต่ำด้านหน่วยความจำ, ขณะนี้ต้องการ RAM 6 GB สำหรับรุ่นเดสก์ท็อปหลักแล้ว มาพร้อมกับโปรเซสเซอร์ dual-core 2 GHz และพื้นที่ดิสก์ 25 GB มองแวบแรก ตัวเลขนี้ทำให้ผมตกใจและรู้สึกเหมือนเป็นการกีดกันผู้ที่ยังคงใช้เครื่องระดับเริ่มต้น แต่เมื่อพิจารณาอย่างละเอียดแล้ว ผมคิดว่าเรากำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในความเป็นจริงทางเทคโนโลยีในปัจจุบัน
หากเรามองย้อนกลับไป มันชวนให้คิดถึงวันเก่าๆ เมื่อครั้งที่ Ubuntu 14.04 ต้องการหน่วยความจำเพียง 1 GB เท่านั้น...หรือการกระโดดครั้งใหญ่ไปใช้ 4 GB ในเวอร์ชัน 18.04 เมื่อเห็นว่าตอนนี้ต้องการ 6 GB แล้ว ก็เป็นเรื่องง่ายที่จะโทษสภาพแวดล้อมเดสก์ท็อป GNOME ว่าทำงานหนักเกินไป แต่ในมุมมองของผม ปัญหาที่แท้จริงอยู่ที่สิ่งที่เราทำภายในระบบปฏิบัติการต่างหาก
El ภาระที่แท้จริงที่ทำให้คอมพิวเตอร์ของเราทำงานติดขัดในปัจจุบันนั้นไม่ได้มาจากตัวระบบเอง สามารถใช้งานได้จริง แต่สิ่งที่สำคัญกว่าคือเครือข่ายและเครื่องมือที่เราถือว่าเป็นพื้นฐาน เราคุ้นเคยกับการเปิดเว็บเบราว์เซอร์ค้างไว้ ซึ่งกินพื้นที่หน่วยความจำหลายกิกะไบต์แม้จะมีแท็บใช้งานเพียงไม่กี่แท็บก็ตาม
นอกจากนี้ยังมีแอปพลิเคชันส่งข้อความ โปรแกรมแก้ไขรูปภาพ และแพลตฟอร์มเพลง ซึ่งโดยพื้นฐานแล้วก็คือเบราว์เซอร์ที่ถูกย่อส่วนและทำงานอยู่เบื้องหลัง หน่วยความจำ 6 GB ที่ Canonical กำหนดในตอนนี้ ไม่ได้เป็นภาระเพื่อให้หน้าเดสก์ท็อปดูสวยงาม แต่เป็นเหมือนตาข่ายนิรภัยต่างหาก ซึ่งจำเป็นอย่างยิ่งเพื่อให้คุณสามารถเปิดอีเมล สภาพแวดล้อมการทำงาน และเครื่องมือต่างๆ พร้อมกันได้ โดยที่คอมพิวเตอร์ไม่ล่มเนื่องจากทรัพยากรไม่เพียงพอ
แม้จะเข้าใจเหตุผลทางเทคนิคแล้วก็ตาม ฉันไม่อาจปฏิเสธได้ว่ามาตรการนี้ก่อให้เกิดรสขมเรื่องนี้ยิ่งน่าเป็นห่วงเมื่อพิจารณาถึงสถานการณ์ทางประวัติศาสตร์ในปัจจุบัน เพราะเรากำลังอยู่ในช่วงฟองสบู่ทางเทคโนโลยีที่เกิดจากกระแสความคลั่งไคล้ปัญญาประดิษฐ์ ซึ่งส่งผลให้ราคาของโมดูลหน่วยความจำและอุปกรณ์จัดเก็บข้อมูลแบบโซลิดสเตทเพิ่มสูงขึ้นอย่างมาก อุปกรณ์ที่เราเคยคิดว่าราคาไม่แพงนั้นมีราคาเพิ่มขึ้นเป็นสองหรือสามเท่า
ในสภาวะเศรษฐกิจเช่นนี้ แจ้งให้ผู้ใช้ทราบว่าแล็ปท็อประดับเริ่มต้นที่มี RAM 4GB นั้นไม่เหมาะสมอีกต่อไปแล้ว สำหรับ Ubuntu เวอร์ชันหลัก มันให้ความรู้สึกเหมือนถูกกีดกันอย่างเจ็บปวดนี่เป็นเครื่องเตือนใจที่น่าหงุดหงิดว่าความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี inevitably ก่อให้เกิดความล้าสมัยและขยะอิเล็กทรอนิกส์ บังคับให้ซอฟต์แวร์ต้องพัฒนาควบคู่ไปกับฮาร์ดแวร์รุ่นล่าสุดเพื่อไม่ให้ติดอยู่กับอดีต
อยากรู้อยากเห็น Canonical ปล่อยให้ Ubuntu อยู่ในสถานะที่ค่อนข้างแปลกเมื่อเทียบกับ Windows 11ระบบปฏิบัติการของ Microsoft ระบุอย่างเป็นทางการว่าต้องการ RAM ขั้นต่ำ 4 GB และโปรเซสเซอร์ 1 GHz เมื่อมองแวบแรก โฆษณาอาจทำให้คุณเข้าใจผิดว่า Windows เบากว่า Linux แล้ว แต่ความจริงนั้นเป็นเพียงบางส่วนเท่านั้น การใช้งาน Windows 11 ด้วยหน่วยความจำ 4 GB นั้นเป็นประสบการณ์ที่ทรมาน ช้า และทดสอบความอดทนอย่างมาก คล้ายกับการพยายามเล่นเกมที่เฟรมเรตเพียง 10 เฟรมต่อวินาที
หน่วยความจำ 6 GB ของ Ubuntu ไม่ได้เป็นข้อจำกัดทางกายภาพ แต่เป็นเพียงตัวเลขที่ช่วยให้เราทำงานได้อย่างสะดวกสบาย ในขณะที่ Microsoft ขายหน่วยความจำขั้นต่ำสุดเพื่อให้เราสามารถเปิดหน้าจอได้
โชคดีที่ quการที่ Ubuntu เวอร์ชันหลักเพิ่มความต้องการด้านฮาร์ดแวร์ไม่ได้หมายความว่าเรากำลังเผชิญกับทางตัน สำหรับฮาร์ดแวร์ระดับกลาง หากคุณมีแรมจำกัดเพียง 4GB และไม่สามารถหลีกเลี่ยงการสร้างขยะอิเล็กทรอนิกส์ด้วยการซื้อคอมพิวเตอร์ใหม่ได้ ชุมชนก็ยังคงนำเสนอทางเลือกที่ยอดเยี่ยมมากมาย จากประสบการณ์ของผม ทางเลือกที่ดีที่สุดคือการเปลี่ยนไปใช้ระบบปฏิบัติการที่ใช้สภาพแวดล้อมเดสก์ท็อป เช่น LXDE, XFCE หรือ MATE และทำไมไม่ลองพิจารณาสภาพแวดล้อมเดสก์ท็อปอื่นๆ เช่น i3, IceWM, Openbox, Sway และอื่นๆ ล่ะ?
ท้ายที่สุดแล้ว ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สก็ยังคงมีความหลากหลาย และเราก็ต้องยอมรับว่าเวอร์ชันเดสก์ท็อปที่หรูหรานั้นไม่ได้เหมาะสำหรับคอมพิวเตอร์ทุกเครื่องอีกต่อไป